|
Kim diyor “uzun vadeli düşünmüyoruz” diye ?
2058 ‘in bahar aylarında, iş yerine mangal keyfi
Atalay Ergezen
2068 'e kadar ölmez sağ kalırsak (102 yaşında olacağım), çocuğumuz bizim karşımıza geçer "Akranlarım benden iki yıl önce emekli oldu, sizin yüzünüzden ben hala çalışıyorum..." diye söylenir; biz de "suçu" birbirimizin üstüne atar, sonra da başımızı öne eğer miyiz ?
Oysa, tanıdıklar fotoğraflarını görünce “ajans sizden para istemez, hatta para bile öder ” deyip durdular. Yine de ajansın yolunu tutmadık. Anlatayım…
Çalışmış gibi göstermekle 2-5 yıl erken emekli olma konusu gündeme geldiğinde oturup hesapladık ve bunun bir rüya olduğuna karar verdik. Bu sonuca nasıl vardık…
Diyelim çocuk 2008 yılında 10 yaşında. Sigorta başvurusunda bebeklerin yoğunlukta olduğu tahmin ediliyor ama biz fazla fazla 10 yaşında diyelim. En iyimser tahminle bu çocuk, çalışmaya ve pirim ödemeye ne zaman başlayacak ? En az bir 10 sene sonra… Aradan geçti mi 10 sene… 7000 gün prim ödenecek, ekle 20 yıl daha… Oldu mu toplamda 30 sene… Yeter mi ? Yetmez… Yaşın en az 60 olması gerekiyor, ekle 20 sene daha, oldu mu 50 sene… Oldu oldu… Yani bu günden tam 50 yıl sonra, bizim o küçük çocuk, “fedakar ailesinin” geceden gidip sabahlara kadar kuyruklarda çektiği çilenin ayrıcalığını yaşayacak…
Tam anlaşılabilmesi için farklı ifadeler (sloganlar) kullanayım;
- Çocuğunuzun yarım yüzyıl sonra 2 – 5 yıl kazanması için…
- O günlerde hala hayattaysanız (90-100 yaş) baba/anne beni niye kaydettirmedin, gibi acı bir soruyla karşılaşmamak için
- 2058 yılında, akranları işe yetişeceğim diye uğraşırken, sizin çocuğunuzun kırlara uzanıp mangal keyfi yapması için…
Halen anlaması güç… Devam edelim. Yarım yüzyıldan söz ediyoruz. Bugünden hedeflenen 50 yıl sonrasından. Bu hesaba göre, 1958 yılında, yani Orta Afrika Cumhuriyeti ‘nin Fransa ‘dan bağımsızlığını ilan ettiği, Michael Jackson ‘un ve Madonna ‘nın doğduğu, İstiklal Marşının bestecisi Osman Zeki Üngör ‘ün, Yahya Kemal Beyatlı ‘nın öldüğü yılda çocuk olanlar için böylesi bir fırsat doğmuş olsaydı, bugün o küçük fedakarlığın meyvelerini yiyeceklerdi. Tabii hangi koşullar yerine gelirse ? Geçtiğimiz elli yıl içinde askeri darbe olmasaydı, çalışma hayatıyla, emeklilikle ilgili düzenlemeler 50 yıl boyunca aynı kalsaydı…
Siz 50 yıl içinde bir terslik olduğunda, istediğiniz kadar, “Benim devletle mukavelem var, yeni uygulamalar geçmişe yönelik aleyhime işletilemez” deyin…Geçmişteki 50 yıllık gelişme hızının 2000 yılların sonrasında 15-20 yılda kat edileceğini de hesaba katarsanız, 2058 yılına kadar nelerin değişeceğini, nelerin “değişmeden kalacağını” kendiniz hayal edebilirsiniz.
Üretimde işgücü gereksinimi 2030 ‘larda, 2040 ‘larda yüzde kaç düşecek ? Hangi iş kollarında, hangi yoğunlukta insanların yerini makineler, bilgisayarlar alacak ? İnsanların iş dışındaki zamanlarını değerlendirecek, sosyal sorunları en aza indirecek ne tür araçlar gelişecek ? Genç nüfusun iş bulma ihtiyacı ile emekli olma yaşı arasında ne tür yeni bir denge oluşacak ? Yarım yüzyıl sonra ortalama hayat süresi ne olacak, doğum oranı ne yönde değişecek ? 50 yıl ıçinde, isimli/isimsiz “darbe”, köklü kanun değişiklikleri, yeni yönetim anlayışları vs. saymıyorum… Daha yakın tarihli küresel felaket senaryolarını pas geçiyorum…
Mantık ne derse desin, hatırı sayılır bir kalabalığın, kendisi için iki ay sonrasını bile göremeyen binlerce ailenin, çocuklarının 50 yıl sonrasına ümitle bakmak istemelerindeki gayret, umut alkışlanmaya değer… Hareket noktası “kaygılar” olsa da, toplum olarak “uzun vadeli planlar” yapmaya başladığımızın bir müjdecisi…
Bu "büyük fırsatla" ilgili halkı "bilgilendiren" koca koca yazarların, koca koca gazetelerin niyetini ben hala anlayamadım. Onu da siz bilin...
(Sosyal sigorta sisteminin, köklü, yerleşik, geleneksel olduğunu, önümüzdeki orta ve uzun vadede kolay kolay değişmeyeceğini düşünenlere not: İnsanlık sosyal sigorta konusuyla sanayi devrimiyle birlikte tanışmış. -Sosyal sigortacılık esaslarına dayanan çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk kez 1881 yılında Prusya Şansölyesi Otto von Bismarck tarafından kurulmuştur.- 1900 lerde, bugünküne benzer sistemin çalışmaya başladığını varsayalım. Yani, yüz yıl kadar önce tanışılan bir sistemin, yarım yüzyıl sonra da aynı kalacağını varsayıyoruz. Bu zamana kadar, sadece 2-3 nesil eskitmiş bir sistemin, dayandığı tüm değişkenlerin geçmişe oranla kat kat daha hızlı gelişeceği önündeki yarım yüzyıda da "aynı kalacağını"...)
16.05.2008
İlgili haber: Ocak ayından bu yana yasadan faydalanmak isteyen yeni sigortalı sayısı 3 milyonu bulacak... İnternet Haber
Okunma: 795 | E-Posta
v.1.4.6
All right reserved  Yorum yaz (2 Yorumlar)
|
.jpg)
