|
Öğrenciler tek tip kıyafetle okullarına gidiyorlar. Aman ne güzel, ne şirin görünüyorlar, diyebiliyoruz biz büyükler. Aynı renk, aynı form… “Umutlu bir geleceğin” kurgusunu hazırlayıp uygulayan sistemin, gözle görülür somut bir adımı… Hiç tükenmeyen, hedefine de varamayan bir umut.
Karşıdan görünen bu "şık duruşla" ilgili öğrencilerin görüşünü alan var mı ?
Gerçi, öğrencilere bunu sormaya gerek yok. Son yıllarda, kendilerine dayatılan kılık kıyafete, kendilerine göre bir “çeki düzen” vererek düşüncelerini dile getirdiler.
Hatta bu bakanlık genelgelerine bile yansıdı;
“…özellikle son zamanlarda nadiren de olsa gömleğin pantolonun üzerine çıkarılması, kravatın bel hizasında bağlanması, gömlek yakasının altından bağlanmayıp atkı gibi boyuna atılması, eteklerin belden katlanarak etek boyunun diz üstünden çok yukarılara çekilmesi gibi olumsuz örneklere de rastlanmaktadır…”
Toplumsal hayatın sivilleşmesi yönünde Anayasa değişikliklerinden mucize bekleniyor da, bir örnek olsun diye konu ediyorum. Mutlaka daha iyi örnekler de vardır. Mevcut anayasada öğrenci ve öğretmenlerin nasıl giyinmesi gerektiğini düzenleyen bir madde olmamasına rağmen kanun, yönetmelik ve genelgelerin, kendimizi bildik bileli, tek tip giyinmeyi dayattığını görüyoruz.
Kılık-kıyafet denince akla hemen “türban meselesi” geliyor, doğal olarak… Hem öyle bir geliyor ki, türban sıkıntısının ötesindeki kılık-kıyafet sistemi gölgede kalıyor.
Bizler, “batılı”, “medeni” olma yolunda, kamusal alanın aktörlerine medeniyet yularını (kravat- cravate,Fransızca) takarken, bakın batılı ne yapıyor;
Gözümle görmesem inanasım gelmezdi. Üniversite kampusunu, “nihayet sivil giysilere kavuşulan yer” olarak da düşündüğüm ortaokul çağlarında, bir yıl Almanya ‘da okula devam ettim. Ne öğrencilerin tek tip elbisesi vardı, ne de öğretmenlerin. Her birey, sesiyle, sözüyle olduğu kadar, kendine özgü giyimiyle de varlığını ifade edebiliyordu. Heyhat, öğretmeni, öğrencisi kendine özgü duruşlarıyla kamusal alana katılıyor, buna rağmen, okula ne bir disiplinsizlik hakim oluyor, ne de o okullardan, ülkesini sevmeyen insanlar yetişiyordu…
O bir yıl içersinde, giyiminde ölçüyü kaçırana da, herhangi bir uyarı alana da rastlamadım. Yazılı olmayan kurallar, giysi tercihindeki özgürlüğün sınırlarını kendiliğinden belirliyordu.
Bizim bir batı ülkesinden eksiğimiz ne ? İçki içmesini bilmeyip, içki içilecek yerleri “ruhsat” ile sınırladığımız gibi, giyimde “sivilleşmenin” sınırlarını bilemez, ipin ucunu kaçırır mıyız ?
Mutlaka bir takım sancılar olacaktır. Senelerin gerilmiş yayı bırakıldığında, karar kılacağı noktayı bulana kadar ileri ve geriye savrulacaktır. Ama bu, kimi sancıları göze alacak kadar önemli bir konu. Bir turist, çekeceği fotoğrafa düşecek renkler açısından ilgilenebilir; ilk ve orta öğrenimdeki, öğrenci ve öğretmenlerin kıyafetleri, kanun koyucunun, “nasıl bir insan yetiştirmeyi” hedeflediğinin de önemli bir işareti. Anayasadan çok, kurumsal bir gelenekten kaynağını alan bu tek tip kılık-kıyafet, “varlığını sürdürememiş” doğu bloğunun önemli bir enstrümanıydı. (İlk ve son kez 1950 lerde fotoğrafını aldığımız Avrupa’nın da…)
Her devlet, geleceğinin en önemli yapı taşı olan “insana”, eğitim kurumları aracılığıyla yatırım yapar. Giyilecek elbisenin, hissedilecek duygunun, atılacak adımın “uygunluğunun” yasa ve yönetmeliklerle belirlendiği sistemlerin başarısızlığı dünya tarihi tarafından tescillendi.
Türkiye ‘nin yeni nesilleri, “yaz dönemi genelgeleriyle” avunmayı hak etmiyor. Niyet, tüketen kalabalıklara uyumdan ziyade, üreten ve varlığını ürettikleriyle anlamlandıran bireyler yetiştirmekse, bunun yolu belli… Tartışmak bile yersiz…
Yok, aynı düzen devam edecekse, pantolon üzerine çıkarılan gömleklerin ipucunu verdiği o melodinin –Türk versiyonunun- yakın olduğunu tahmin edebiliriz.
“We don’t need no education” (Pink Floyd – Brick in the wall-Duvardaki tuğla 1968)
Atalay Ergezen
16.09.2007 tarihli Akşam Ege Gazetesi'nde yayınlanmıştır
23.09.2007 tarihli Radikal 2 'de genişletilmiş versiyonu yayınlanmıştır
İmza Kampanyası - Okullarda sivil kıyafet
Rahat ol... Hazır ol... (Video -UrlaOnline)
Brick in the Wall - Pink Floyd 1982 versiyonu
Okunma: 2511 | E-Posta
v.1.4.6
All right reserved  Yorum yaz (18 Yorumlar)
|
.jpg)
